Tefsir Anabilim Dalı

Tefsir İlmi, Kur’ân’ın en doğru bir şekilde açıklanmasını hedefleyen bir ilimdir. Bilindiği gibi Kur’ân’ın ilk açıklayıcısı Hz. Peygamber (s.a.v.)’dir. Bu görev kendisine bizzat Yüce Allah (c.c.) tarafından verilmiştir. O’nun ashabı da gerek O’ndan aldıkları bilgileri ve gerekse kendi anlayışlarını daha sonraki nesle aktarmışlardır. Daha sonra gelenler de aynı rolü oynamışlar, öncekilerden aldıkları bilgilere ilavelerde bulunarak kendilerinden sonra gelenlere intikal ettirmişlerdir.

Zamanla Kur’ân ve onun tefsiri ile ilgili pek çok yan ilim dalları ortaya çıkmaya başlamıştır. (Kur’ân Tarihi, pek çok sayıda Ulûmu’l-Kur’ân, Tefsir Usûlü). Tefsirler başlangıçta rivâyet tefsirleri olarak telif edilmiş, daha sonraları da dozu artarak dirâyet tefsiri şeklinde gelişmiştir. Hatta yazarlarının eğilimlerine göre Fıkıh, Dil-Bilim, Edebiyat, Kelam, Tasavvuf, Felsefe, Tabiî İlimler vb. ağırlıklı tefsirler de kaleme alınmıştır.

Son yıllarda ise Kur’ân’da belli bir konu ile ilgili ayetlerin geniş bir şekilde değerlendirildiği konulu tefsir çalışmaları yapılmaya başlanmıştır. Kur’ân, hayatın bütününü içine alan bir kitap olarak dolaylı ve dolaysız pek çok konuya temas etmiştir. Bu sebeple onu açıklamaya çalışanlar da, onun daha iyi anlaşılmasına yarayacak her türlü bilgiden yararlanmışlar ve bundan sonra da yararlanmaya devam edeceklerdir.

Bu anabilim dalında şu konular incelenmektedir:

1. Kur’ân-ı Kerîm tarihi,
2. “Kur’ân İlimleri” ana başlığı altındaki literatür,
3. Kur’ân’ın ele aldığı ana konular,
4. Kur’ân’ın yorumlanmasının metotları,
5. Tarih boyunca oluşan tefsir birikimi
6. Günümüz İslâm dünyasında ve oryantalist bilim çevrelerinde gerçekleştirilen belli başlı Kur’ân araştırmaları.

Fıkıh Anabilim Dalı

Fıkıh, dinin pratik hayata ilişkin hükümlerini belirli delillere ve kaynaklara dayanarak ortaya koyan ve böylece ferdin dinî hak ve yükümlülüklerini bilmesini sağlayan bir ilimdir. Fıkıh temelde ilahî vahye dayanmakla birlikte oluşumunda insanî unsurlara da (içtihatlar, kamu yararı, adetler vb.) yer vermiştir. Aynı zamanda bu ilim dalı İslâm’ın itikadî, vicdanî, metafizik yönlerinin dışında kalan nesnel kurallarını saptamayı hedefleyen bir bilimdir. Bu nesnel kuralların hemen hepsi doğrudan ya da dolaylı olarak insanların canlarının, akıllarının, dinî inançlarının, mallarının ve namuslarının korunmasını amaçladığı gibi insan hakları, hürriyet, eşitlik, adalet gibi hukukun değişmeyen genel ilkelerini, kuram ve uygulama bazında ön plana çıkarmaya çalışır.

Fıkıh belirli bir milletin kültürünün bir parçası olmadığı için zamanla birçok millet tarafından benimsendiği gibi Türkler tarafından da benimsenmiştir. Türkler, asırlar boyu İslâm Hukuku’nu uygulamışlar ve ondan her yönüyle etkilenmişlerdir. Bu hukuk dalının Türkler tarafından uzun süre uygulanması, Türk kültür ve medeniyet tarihinin daha doğru ve gerçekçi şekilde anlaşılması için fıkıh alanında akademik düzeyde araştırmalar yapılması ihtiyacını doğurmaktadır. Fakültemiz lisans, yüksek lisans ve doktora seviyesinde Fıkhın çeşitli alanları ile ilgili verdiği dersler ve yürüttüğü tez çalışmaları ile İslâm düşünce tarihinin daha iyi bilinmesine ve anlaşılmasına katkılarda bulunmaktadır.

Fakültemiz, Fıkıh Anabilim Dalı’nda sürdürülen faaliyetlerle öğrencilere aktarılması gereken genel kültür yanında İslâm Hukuk tekniğini, yöntemlerini, tarihini, felsefesini, yöntem ve yorum farklılıklarından doğan farklı içtihatları genel amacına uygun olarak öğrencilerine öğretmeyi ve onları bilimsel anlamda iyi yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca lisans düzeyindeki mezuniyet tezleri ile öğrencilere bilimsel araştırma tekniklerini ve uygulamalarını öğretmeye çalışmaktadır.

Anabilim Dalımızda yapılan akademik çalışmalarda gözettiğimiz amaçlardan bazılarını şöyle sıralayabiliriz:

·Fıkıh ilminin İslâmî ilimler arasındaki yeri ve pratik hayattaki karşılığı bakımından öneminin belirtilmesi

·Fıkıh ilminin, hukuk tarihimize intikal eden kurumlarının incelenmesi

·Kur’an ile sünnete dayanarak tesis edilen Fıkıh külliyatına dair bilgilerin aktarılması

·İslâm Hukukunun aslî ve fer’î kaynaklarının incelenmesi

·İslâm Hukuku kaynaklarında yer alan genel ilkeler ve Hz. Peygamber’in uygulamaları ışığında gerçekleşen içtihatların analiz edilmesi ve değerlendirilmesi

·Fıkıh literatürünün araştırılması

·İslâm Hukukunun gözettiği maslahatların tayin edilmesi

·İslâm Hukuku ve modern hukuk arasında mukayeseli çalışmaların yapılması

Unvan, Adı ve Soyadı	Anabilim Dalı	Uzmanlık Alanları / AKAPEDIA
Doç. Dr. Mehmet KOÇ	Fıkıh

Tasavvuf Anabilim Dalı

Tasavvuf Anabilim Dalı, İslâm dininin içerdiği bilgi ve düşünce birikimini öğrenme ve bu birikimi pratik hayata yansıtma gayretiyle Müslümanlarca sergilenen samimi gayretleri ve tüm bunların Kur’ân ve Sünnette yer alan unsurlarını incelemektedir.

Bu Anabilim Dalı, bilgi ve değer anlayışı önde gelen örnek şahsiyetleri ilmî usûllerle tanıtmakta, Türk ve Osmanlı Dönemi tasavvuf kültürü araştırmalarına ayrı bir öenm vermekte ve bu disiplinin diğer temel disiplinlerle olan ilişkisini ve karşılıklı etkilerini ortaya koymayı hedeflemektedir. 

Kuran'ı Kerim Okuma ve Kıraat İlmi Anabilim Dalı

Unvan, Adı ve Soyadı	Anabilim Dalı	Uzmanlık Alanları / AKAPEDIA
Öğr. Gör. Ahmet TEMEL	Kuran'ı Kerim Okuma ve Kıraat İlmi
Arş. Gör. Ömer Faruk DOĞAN	Kuran'ı Kerim Okuma ve Kıraat İlmi